శా. బాలుండీతడు - 100 పద్యాలు

 

10.1-921-శా. బాలుండీతడు
బాలుం డీతఁడు; కొండ దొడ్డది; మహాభారంబు సైరింపఁగాఁ జాలండో; యని దీని క్రింద నిలువన్ శంకింపఁగా బోల; దీ శైలాంభోనిధి జంతు సంయుత ధరాచక్రంబు పైఁబడ్డ నా కే లల్లాడదు; బంధులార! నిలుఁ డీ క్రిందం బ్రమోదంబునన్
1.     బాలుం డీతఁడు;  2.    కొండ దొడ్డది;  3.    మహాభారంబు సైరింపఁగాఁ జాలండో యని  4.    దీని క్రింద నిలువన్ శంకింపఁగా బోలదు	5.    ఈ శైలాంభోనిధి జంతు సంయుత  6.    ధరాచక్రంబు పైఁబడ్డ  7.    నా కే లల్లాడదు;  8.    బంధులార!  9.    నిలుఁ డీ క్రిందం బ్రమోదంబునన్
అర్థం: బాలుండు = చిన్నపిల్లవాడు; ఈతడు = ఇతను; కొండ = గోవర్ధన పర్వతము; దొడ్డది = పెద్దది;మహాభారంబు = చాలా బరువు; సైరింపఁగాఁ = మోయ; జాలండో = లేడేమోనని; అని = అని; దీని = దీని;క్రింద = క్రిందన; నిలువన్ = నిలబడటానికి;  శంకింపఁగా = అనుమానం; బోలదు = వద్దు; ఈ శైలాంభోనిధి = ఈ + శైల + అంబో నిధి  = ఈ పర్వతములు, సముద్రములు ; జంతు = జంతువులు ;  సంయుత = నిండియున్న; ధరాచక్రంబు = భూచక్రము; పైఁబడ్డ = మీ పడ్డా; నా కేలు = నా చిటికెన వేలు; అలల్లాడదు = అదరదు;  బంధులార = బంధువులారా!; నిలుఁడు = నిలబడండి; ఈక్రిందం = ఈ క్రిందన; ప్రమోదంబునన్= నిశ్చింతగా;
భావం: ఈ పద్యం పోతన వ్రాసిన ఆంధ్ర మహాభాగవతం లోని దశమ స్కంధం లోనిది. బాలకృష్ణుడు గోవర్ధన పర్వతాన్ని తన చిటికెన వేలు మీద ఎత్తిన తన బంధువర్గాని దాని క్రిందకు రమ్మని పిలుస్తున్న సందర్భంలోనిది ఈ పద్యం.   ఓ బంధువులారా! నేను చిన్నపిల్లవాడినని, ఈ పర్వతం చాలా పెద్దదని, దీని క్రిందన నిలబడటానికి సందేహం వద్దు. ఈ పర్వతాలు, సముద్రాలు, జంతువులతో నిండిన భూచక్రమంతా మీద పడ్డా నా చిటికెన వేలు చలించదు. సంతోషంగా దీని క్రిందన నిలబడండి.